Oefenvragen Kennis basis Taal

Wang is 2,5 jaar. Hij woont sinds kort met zijn Chinese moeder en Nederlandse vader in Nederland. Zijn moedertaal is Chinees en nu leert hij Nederlands. Van welk type taalverwerving is dit een voorbeeld?

Van het leren van een vreemde taal

Van simultane tweetaligheid

Van successieve tweetaligheid

Van zowel successieve als simultane tweetaligheid

Metin woont nu enkele maanden in Nederland en speelt sinds kort met zijn buurjongetje. Hij zegt: ‘’Kom we pakken fiets!’’ Hij gebruikt geen lidwoorden, omdat hij die ook niet gebruikt in zijn eerste taal, het Turks. Waarvan is de uiting van Metin een typisch voorbeeld?

Contaminatie

Interferentie

Overgeneralisatie

Meester Martijn bespreekt met de kinderen van groep 5 de komst van een nieuwe stagiair. ‘Moeten we nou u of je zeggen tegen haar?’, vraagt Emre. ‘Wat vinden jullie zelf? Ze is nog heel jong!’, zegt de meester. ‘Nou’, zegt Patricia, ‘dan hoeven we nog geen u te zeggen!’ Welke communicatieve competentie laat Patricia met deze opvatting zien?

Functionele competentie

Grammaticale competentie

Strategische competentie

Tekstuele competentie

Cihan (6 jaar) woont sinds 3 maanden in Nederland. Op tafel in de klas liggen verschillende attributen. Zijn juf zegt tegen hem: ‘’Leg het potlood in de doos.’’ Op welk deel van de woordenschat van Cihan wordt een beroep gedaan in dit voorbeeld?

Productieve woordenschat

Receptieve woordenschat

Signaalwoordenschat

In welke omschrijving van het woord ‘onbetrouwbaar’ is sprake van de woordleerstrategie ‘woordanalyse’?

Als je iemand niet vertrouwt, noem je die persoon onbetrouwbaar.

Je kunt een onbetrouwbaar persoon niet geloven; een betrouwbaar persoon wel.

‘On’ betekent ‘niet’. Een onbetrouwbaar persoon is niet betrouwbaar.

Onbetrouwbaar is het tegenovergestelde van wel betrouwbaar.

Welke van onderstaande woordgroepen zegt iets over het concept ‘bord’?

Afwassen, bordes, pictogram, verkeer

Bestek, eten, moeder, tafel

Bordeaux, bordenwasser, borderliner, bordspel

Krijtje, schoollokaal, schrijven, zwart

Het woord ‘arm’ heeft twee betekenissen. Hoe worden woorden als ‘arm’ genoemd?

Homografen

Homoniemen

Synoniemen

Akkie komt in haar aardrijkskundeboek de volgende woorden tegen: hoewel, functie, gekenmerkt en complexe. Hoe heet dit type woorden?

Inhoudswoorden

Schooltaalwoorden

Signaalwoorden

Vaktaalwoorden

De volgende woorden: Daarna, Hier, Maar, Ten eerste. Hoe noemen we deze woorden?

Inhoudswoorden

Signaalwoorden

Vaktaalwoorden

In het mentaal lexicon zijn met het woord ‘boek’ de volgende woorden verbonden: bibliotheek, spannend, koek, schrijver, cadeau. Op basis van welke identiteit hangen de woorden ‘boek’ en ‘koek’ samen?

Fonologische identiteit

Morfologische identiteit

Semantische identiteit

Syntactische identiteit

Een kind leert de woorden: cake, oven, bakblik, trakteren, ovenwant en mixer. Wat is de relatie tussen de woorden die dit kind leert?

Betekenisrelatie

Cognitieve relatie

Grammaticale relatie

Julie (2 jaar) gebruikt het woord vis alleen voor de goudvis die b ij haar thuis in de kom zwemt. Van welk principe van woordenschatverwerving is dit een voorbeeld?

Categoriseren

Labelen

Netwerkopbouw

Vader leest de krant en Ilja van twee jaar heeft ook een krant. Hij imiteert zijn vader en ‘leest’ de krant op zijn kop. Welke fase van geletterdheid is in dit voorbeeld zichtbaar bij Ilja?

Beginnende geletterdheid

Gevorderde geletterdheid

Ontluikende geletterdheid

Luuk bekijkt met zijn moeder een prentenboek. Ze hebben het boek al vier keer gelezen. ‘’Hoe heet het boek ook weer?’’, zegt moeder en ze wijst naar de titel. Welk onderdeel van geletterdheid staat centraal in dit voorbeeld?

Boekorientatie

Taalbewustzijn

Verhaalbegrip

Bram heeft een tekening gemaakt. Zijn moeder schrijft erbij wat hij bedoelt. Welk onderdeel van geletterdheid staat centraal in dit voorbeeld?

Functies van geschreven taal

Technisch lezen en schrijven

Visuele vaardigheden

Wat wordt onder het alfabetisch principe verstaan?

Wanneer een taal net zoveel klanken als letters kent

Wanneer een taal volgens het Latijnse alfabet wordt geschreven

Wanneer in een taal elke klank door een apart teken wordt weergegeven

Juf Marieke zegt een zin en Femke klapt op ieder woordje in de zin in haar handen. Welk onderdeel van geletterdheid staat centraal in deze situatie?

Alfabetisch principe

Functies van gesproken taal

Taalbewustzijn

Voor welk type bewustzijn is het toepassen van beginrijm kenmerkend?

Fonemisch bewustzijn

Fonologisch bewustzijn

Taalbewustzijn

Marie vraagt aan haar moeder hoe ze ‘boom’ moet schrijven. Haar moeder zegt: ‘’Zeg het wordt maar eens in stukjes.’’ Op welke auditieve vaardigheid is de opdracht van moeder gericht?

Auditieve analyse

Auditieve discriminatie

Auditieve synthese

Temporele ordening

Stella bekijkt een prentenboek. Ze ziet het zinnetje ‘Lekker water!’ staan en zegt: ‘’Pap, dat zijn twee woordjes hè?’’ Welke visuele vaardigheid staat centraal in bovenstaand voorbeeld?

Visuele analyse

Visuele discriminatie

Visuele synthese

Bij aanvankelijk lezen wordt begonnen met de leesstrategie ‘elementaire leeshandeling’ op systematische wijze aan te leren. Daarna wordt lezen steeds meer geautomatiseerd. Bij welke van de onderstaande woorden is het het meest waarschijnlijk dat een vlotte lezer terugvalt op de elementaire leeshandeling?

Irrigatiesysteem

Liedjesprogramma

Popocatépetl

Voordeursleutel

De elementaire leeshandeling bestaat uit verschillende deelvaardigheden. Wat zijn deze deelvaardigheden?

Auditieve analyse – letterkennis – temporeel ordenen – visuele synthese

Visuele analyse – letterkennis – temporeel ordenen – auditieve synthese

Visuele analyse – letterkennis – spationeel ordenen – visuele synthese

Drie woorden: Boom, Keer, Stoep. Welke woorden zijn klankzuiver?

Boom, Keer, Stoep

Boom, Keer

Boom, Stoep

Keer, Stoep

Het woord ‘veulen’. Uit hoeveel grafemen en hoeveel fonemen is bovenstaand woord opgebouwd?

5 grafemen en 5 fonemen

5 grafemen en 6 fonemen

6 grafemen en 5 fonemen

6 grafemen en 6 fonemen

Er staat ‘ellenika’. Hoe wordt het schrift in bovenstaand voorbeeld aangeduid?

Alfabetisch schrift

Logografisch schrift

Pictografisch schrift

Welke fase volgt op het schrijven van letterachtige vormen of letters in de ontwikkeling van de spontane schrijfvaardigheden?

Het krabbelen van letterachtige vormen

Het schrijven van woorden door één letter

Het schrijven van woorden door het hanteren van invented spelling

Het schrijven van woorden op basis van het alfabetisch principe

De moeder van Marjanne kijkt alleen naar Nederlandstalige televisieprogramma’s, want de ondertiteling van de televisie kan ze zo snel niet volgen. Hoe noemen we dit leesprobleem?

Functioneel analfabetisme

Functionele dyslexie

Functionele geletterdheid

Het consultatiebureau in Almere geeft aan Nederlandstalige en niet-Nederlandstalige ouders het advies om hun peuters veel voor te lezen. Welke uitspraak omtrent het nut van dit advies is onjuist?

Door peuters veel voor te lezen, zullen zij met een hoger niveau van geletterdheid de basisschool binnekomen.

In het beginstadium van het voorlezen aan peuters gaat het vooral om het ontdekken van de functies van geschreven taal.

In het beginstadium van het voorlezen aan peuters is het belangrijk dat dit in de Nederlandse taal gebeurt.

In het beginstadium van het voorlezen aan peuters mag dit in de eigen moedertaal en in het Nederlands.

Lees de volgende woorden vlot en correct: Acceptatie, Accepteren, Geaccepteerd. Welke leesstrategie helpt om deze woorden vlot en correct te lezen?

Lezen met behulp van clusters

Lezen met behulp van de context

Lezen met behulp van morfologische analyse

Pieter van 9 jaar moet tijdens een leesbeurt de volgende zin lezen: ‘Annabel loopt met haar vriendin naar het park.’ Hij leest de zin met tussenpozen: ‘Annabel loop (…) met (…) haar vriendin (…) naar (…) het park.’ Met welk aspect van een goede voordracht heeft Pieter in dit voorbeeld moeite?

Lezen van interpunctie

Lezen van woordgroepen

Uitspraak en articulatie

Teksten en leesboekjes kunnen worden ingedeeld in AVI-niveaus. Wat zijn de factoren die de technische leesmoeilijkheid bij de nieuwe AVI-niveaus bepalen?

Tekstlengte en lettergrootte

Woordfrequentie en woordlengte

Woordlengte en thema

Zinslengte en woordkeus

Wanneer is er sprake van automatisering van het leesproces?

Als een kind correct leest met behulp van de elementaire leeshandeling

Als een kind snel en correct leest met behulp van morfemen

Als een kind snel en correct leest op basis van spellingspatronen

Als een kind snel en correct leest op basis van visuele woordvorm

Midas is een geoefende lezer en heeft ’s morgens weinig tijd om de krant te lezen. Hij bekijkt altijd even vlot alle pagina’s. Welk leestheoretisch model ondersteunt het leesgedrag in dit voorbeeld?

Bottum-up model

Interactief model

Top-down model

Bij Leon van 45 jaar heeft de automatisering van lezen en spellen zich zeer onvolledig ontwikkeld. Hoe noemen we die stoornis van Leon?

Analfabetisme

Dyslexie

Functioneel analfabetisme

Hichem zoekt in de uitagenda welk toneelstuk er vanavond speelt in het theater. Daarna gaat hij op zoek naar een recensie over het stuk. Welke leesdoelen heeft Hichem in bovenstaand voorbeeld?

Informatie zoeken en argumenten zoeken

Informatie zoeken en meningen zoeken

Meningen zoeken en argumenten zoeken

Welke van de onderstaande vaardigheden is geen leesstrategie?

Beoordelen van teksten op hun waarde

Bepalen van een leesdoel

Vinden van het thema

Zoeken van informatie

Esmee bereidt haar spreekbeurt voor over mummies en is op zoek naar wat spannende anekdotes. Wat is de meest adequate techniek van informatieverwerking in bovenstaande situatie?

Het maken van een samenvatting van de teksten

Het markeren van voorbeelden in de teksten

Het onderstrepen van de hoofdzaken in de teksten

Welke van de volgende teksten wordt een directieve tekst genoemd?

De handleiding van een mobiele telefoon

Een brief waarin flink de waarheid wordt gezegd

Een mail waarin direct hulp wordt gevraagd bij het uitvoeren van een opdracht

De boekenkast van Iwan staat vol met boeken over vliegtuigen. Hij heeft verhalende prentenboeken, verhalen over vliegtuigen, een technische beschrijving van de Concorde en nog veel meer. Welke tekstkenmerk hebben de boeken van Iwan in ieder geval gemeen?

Bedoeling

Inhoud

Structuur

Taalgebruik

De zin: Na het feestje ging Guus snel naar huis, maar Erna bleef nog even hangen. Welke denkrelatie wordt grammaticaal in bovenstaande zin uitgedrukt?

Chronologie

Middel-doel

Vergelijkend

Voorwaardelijk

Imca ontvangt het volgende bericht op haar telefoon: ‘Ik heb brood, kaas, wijn, spruitjes in de bonus, rijst, afwasmiddel, luiers, frisdrank, sinaasappelen en contant geld gehaald. LFS en tot vanavond, Ger.’ Wat is de doelstelling van dit bericht?

Amuseren

Informeren

Instrueren

Meester Bart oefent met zijn klas het kaartlezen. Van welk onderdeel van lezen is bovenstaand voorbeeld sprake?

Begrijpend lezen

Studerend lezen

Studievaardigheden

Technisch lezen

Wat wordt verstaan onder het reviseren van een tekst?

De inhoud ordenen

De spelling checken

De tekst bijstellen

Zinnen formuleren

Een citaat uit ‘Welterusten… Kleine Beer’ van M. Waddell en B. Firth: ‘Er waren eens twee beren. Grote Beer en Kleine Beer. De hele dag hadden ze buiten in de sneeuw gespeeld. Toen de zon onder ging en het donker werd, gingen ze naar hun hol.’ Welke tekststructuur is in bovenstaand voorbeeld gebruikt?

Betoog structuur

Stapelstructuur

Verhaalstructuur

Voor de winkelhoek maakt Sabrine een grote poster. Ze wil graag veel klanten in haar winkel. Met mooie krulletters schrijft ze ‘uitverkoop!’. Welke functie heeft de poster in dit voorbeeld?

Een communicatieve functie

Een conceptualiserende functie

Een expressieve functie

Het schrijfproces kan worden voorgesteld in een model bestaande uit drie componenten. Welke drie componenten spelen in het schrijfproces een rol?

De communicatieve situatie, de decodeervaardigheid en het feitelijk schrijfproces

De decodeervaardigheid, de communicatieve situatie en het de conceptualiserende functie

De kennis van de schrijver, de communicatieve situatie en het feitelijk schrijfproces

De kennis van de schrijver, de conceptualiserende functie en het feitelijk schrijfproces

Fleur schrijft: “Ik ging met mama naar het zwembad. En toen zag ik iets op de bodem liggen. En toen ging ik eropaf. En toen pakte ik het en toen ging ik weer naar boven.” Sabine schrijft: “Ik zag iets op de bodem liggen toen ik met Joeri in het zwembad was. We doken in het water en ik had het het eerst. Toen ik boven kwam, zag ik dat het een elfje was. Welke schrijfstrategie hanteren de schrijvers in bovenstaande voorbeelden?

Fleur en Sabine gebruiken beiden denkend schrijven

Fleur en Sabine gebruiken beiden vertellend schrijven

Fleur gebruikt denkend schrijven en Sabine vertellend schrijven

Fleur gebruikt vertellend schrijven en Sabine denken schrijven

We onderscheiden de literaire genres proza, drama en poëzie. Op basis van welk€ kenmerk(en) worden de bovengenoemde genres onderscheiden?

Op basis van de vorm

Op basis van het doel

Op basis van het thema

Op basis van woord en beeld

Op leesplein.nl vind je de volgende tekst: ‘Boeken zoeken over iets wat je leuk of interessant vindt. Bijvoorbeeld spannende boeken of boeken over verliefd zijn: Aan tafel: eten en snoepen, adoptie, boekenhelden, braaf of stout?, brugpiepers, cijfers en letters. Op basis van welk kenmerk worden de boeken in bovenstaand voorbeeld ingedeeld?

Doelstelling

Fictie/non- fictie

Thema

Vorm

Jeugdliteratuur kan vanuit verschillende invalshoeken beoordeeld worden. Welke drie invalshoeken worden onderscheiden?

Historisch, ideologisch, pedagogisch

Historisch, literair, pedagogisch

Historisch, ideologisch, literair

Ideologisch, literair, pedagogisch

”Hé, je schrijft Monique en Moniek verschillend, maar ze klinken hetzelfde.” Van welke taalbeschouwingsstrategie is in dit voorbeeld sprake?

Analyseren

Classificeren

Herordenen

Vergelijken

‘Doordat Kees zijn papieren verbrandde, zit Marie met een verbrande vinger.’ Wat is de reden dat het vetgedrukte woord op twee manieren gespeld wordt?

Er is sprake van de verleden tijd en de tegenwoordige tijd.

Er is sprake van een persoonsvorm en een voltooid deelwoord.

Er is sprake van een werkwoord en een bijvoeglijk naamwoord.

Jan zegt: ''Ik lust geen boerenkool, maar ik hou van spinazie''
Het woordje 'maar' geeft een tegenstelling aan tussen beide zinnen. Welke strategie leidt tot de conclusie dat het hier om een tegenstelling gaat? 

Classificeren

Herordenen

Relateren

In welke van onderstaande situatie is doorgaans sprake van informeel taalgebruik?

Bij een bedrijf je product presenteren.

De koningin toespreken bij een officieel gala.

De rechter die een vonnis uitspreekt.

Op de voetbaltribune betogen dat de rode kaart onrechtvaardig was.

Op welk niveau van taal doet recursiviteit zich voor?

Fonologisch niveau

Morfologisch niveau

Semantisch niveau

Syntactisch niveau

Op welk niveau is het woord ‘jazzzanger’ met name bijzonder?

Morfologisch niveau

Orthografisch niveau

Semantisch niveau

Syntactisch niveau

''Lepel hebben'', zegt Hanneke (2 jaar). Hanneke's taaluiting is een duidelijk voorbeeld van kindertaal. Op welk taalkundig niveau wijkt haar zin af van de volwassen versie van deze taaluiting?

Fonologisch niveau

Morfologisch niveau

Syntactisch niveau

Een vrouw vraagt aan de marktkoopman: '' Zijn deze druiven zoet?'' Waarop de marktkoopman zegt: '' Ik heb ze de hele dag nog niet gehoord.'' De marktkoopman interpreteert de vraag van de vrouw anders dan bedoeld. Op welk taalkundig niveau speelt deze herinterpretatie zich af?

Fonologisch niveau

Morfologisch niveau

Semantisch niveau

Syntactisch niveau

Uit hoeveel morfemen bestaat het woord ‘verhuiswagen’?

2

3

4

5

Drie woorden: Landen, Bacteriën, Vriendje. Wat typeert deze drie woorden?

Het zijn afleidingen

Het zijn verbuigingen

Het zijn vervoegingen

Stefan schrijft: De opmerking van Klaas is me rouw op mijn dak gevallen. Het woord 'rouw' is hier niet correct gespeld. Wat is een verklaring van deze spellingwijze?

Rouw en rauw zijn homofonen

Rouw en rauw zijn homografen

Rouw en rauw zijn homoniemen

De bakker zegt tegen Maartje van 4 jaar: 'Dag jongedame', waarop Maartje zegt: 'Ik ben geen jongedame, ik ben een meisje, dame.' Welke uitspraak is juist?

Maartje toont met haar opmerking metalinguïstisch bewustzijn.

Maartje toont met haar opmerking pragmatisch bewustzijn.

Maartje toont met haar opmerking syntactisch bewustzijn.

Lang geleden zei men: 'Hij loech', 'hij biek', 'hij wies' in plaats van 'hij lachte', hij bakte' en 'hij waste'. Hoe noemt men dit taalverschijnsel?

Taalgebruik

Taalstructuur

Taalvariatie

Taalverandering

Welk van onderstaande woorden kan volgens de elementaire spellinghandeling correct geschreven worden?

Halsband

Fietsbel

Kerktoren

Lampenkap

Wat is de juiste volgorde van de stappen binnen de elementaire spellinghandeling?

Auditieve analyse – koppeling foneem/grafeem – onthouden volgorde fonemen – het woord schrijven

Auditieve analyse – onthouden volgorde fonemen – koppeling foneem/grafeem – het woord schrijven

Onthouden volgorde fonemen – auditieve analyse – koppeling foneem/grafeem – het woord schrijven

De woorden: bureau, dia, hei. Welke spellingsstrategie is nodig om bovenstaande woorden correct te schrijven?

Analogiestrategie

Fonologische strategie

Regelstrategie

Woordbeeldstrategie

Voor welk woord is de woordbeeldstrategie de meest geschikte spellingstrategie om te gebruiken?

Bomen

Fiets

Interview

Werd

Welke woorden behoren tot dezelfde spellingcategorie?

Helemaal, stevig, paraplu

Vrolijk, bijl, makkelijk

Wedstrijd, bekend, krant

In welk rijtje behoren alle woorden tot dezelfde spellingcategorie?

Fiets, straat, klein, strop

Geduld, web, handdoek, tweede

Respect, citaat, club, risico

Water, gevaren, grote, bazig

Ik brand mijn vingers. Op basis van welk spellingprincipe of -regel spellen we ‘brand’ met een /d/?

Op basis van de regel van gelijkvormigheid

Op basis van de regel van overeenkomst

Op basis van het etymologisch principe

Op basis van het fonologisch principe

Op basis van welk principe van de Nederlandse spelling worden de woorden ‘peil’ en ‘pijl’ verschillend gespeld?

Etymologisch principe

Fonologisch principe

Morfologisch principe

Syllabisch principe

Op basis van welk principe van de Nederlandse spelling wordt het woord ‘hoed’ gespeld met een ‘d’?

Etymologisch principe

Fonologisch principe

Morfologisch principe

Syllabisch principe