GS Oefenvragen H.10 De Tweede Wereldoorlog

Fascisten waren voorstanders van een sterke staat, waarin het volk verenigd was rond één leider. Daarom hadden ze een afkeer van democratie en het communisme (met zijn klassenstrijd). Fascisten probeerden mensen van hun idealen te overtuigen met propaganda en desnoods met geweld.

Fascisme= Een ideologie die in de jaren twintig onder leiding van Benito Mussolini opkwam in Italië; streeft een sterke staat na onder leiding van een sterke man en is gericht tegen democratie, kapitalisme en communisme.

Omdraaien

Na WO1 hadden veel mensen in Europa het vertrouwen in de parlementaire democratie en het economisch liberalisme verloren. Er waren grote economische problemen, instabiele regeringen en er was angst voor de communisten. Mensen begonnen te verlangen naar een sterke leider die zou opkomen voor hun eigen land en cultuur. Het fascisme bood een alternatief voor zowel de parlementaire democratie met zijn economisch liberalisme als het communisme en zijn staatsgeleide economie.

Mussolini greep in 1922 in Italië de macht doordat hij een staatsgreep pleegde.

Hitler kwam in 1933 via een democratische overwinning in het Duitse parlement. Daarna trok hij alle macht naar zich toe en maakte hij een einde aan de parlementaire democratie.

Franco kwam in Spanje aan de macht nadat hij de Spaanse Burgeroorlog had gewonnen.

Omdraaien

Nadat Hitler in 1933 aan de macht was gekomen, maakte hij een einde aan de parlementaire democratie en veel grondwettelijke rechten, zoals de vrijheid van meningsuiting.

Door middel van terreur, werd kritiek onmogelijk gemaakt. Hiervoor richtte Hitler speciale organisaties op, zoals de geheime politie.

Ook stelde hij het ministerie van Propaganda in om het volk te overtuigen van de nazi-ideologie.

Bovendien voerde hij een gemengde economie in, waarin privé-eigendom was toegestaan, maar de staat ook ingreep. Op die manier slaagde hij erin de werkloosheid terug te dringen.

Omdraaien

Antisemitisme= Een specifieke vorm van racisme. Haat tegen en/of discriminatie van joden.

Discriminatie= Het apart beoordelen en behandelen van een bepaalde groep of persoon vanwege bijvoorbeeld ras, geloof, uiterlijk, geslacht of seksuele voorkeur.

Racisme= Het op grond van fysieke (vaak uiterlijke) kenmerken indelen van de mensheid in rassen, uitgaande van de gedachte dat die een verschillende oorsprong hebben. Gaat meestal gepaard met discriminatie.

Omdraaien

Eerst hadden de Joden in Duitsland vooral te maken met Hitlers propaganda, waarin zij werden beschuldigd de economische en politieke problemen te hebben veroorzaakt. Hitler begon daarna snel met het uitsluiten van Joodse inwoners uit de Duitse samenleving. Zo werd in de Neurenberger Wetten (1935) vastgelegd dat Joden niet meer mochten trouwen met niet-Joden. Ook verloren Joden hun burgerrechten. In 1938 gingen de nationaalsocialisten nog verder: toen vond er een georganiseerde aanval (pogrom) plaats op Joden in heel Duitsland; de Kristallnacht.

Omdraaien

De nationaalsocialisten schaften in Nederland de parlementaire democratie en veel grondrechten af. Zo verboden zij alle politieke partijen, behalve de NSB. De macht kwam in handen van één rijkscommissaris. Daarnaast werden Joodse inwoners buitengesloten.

Omdraaien

Verzet = het belemmeren van het beleid van de bezetter. (Bijv. Deelnemen aan de Februaristaking of het drukken en verspreiden van illegale kranten.)

Accommodatie = Het zich aanpassen aan een nieuwe situatie (beleid van de bezetter); men spreekt van accommodatie als de bevolking van een bezet land het gewone leven zo veel mogelijk probeert voort te zetten. (Bijv. Gedwongen arbeid verrichten in Duitsland of het dragen van een Jodenster.)

Collaboratie = vrijwillig samenwerken met de bezetter. (Bijv. Lid zijn van de NSB of vrijwillig dienen als soldaat in het Duitse leger.)

Omdraaien

Tijdens de Conferentie van München (1938) kreeg Hitler toestemming om Sudetenland in te nemen. In ruil daarvoor moest hij beloven verder geen andere gebieden in te nemen. Maar zijn belofte was niets waard, want nadat Hitler Sudetenland had ingenomen, nam hij ook de rest van Tsjecho-Slowakije in. Frankrijk en Groot-Brittannië hadden gehoopt dat zij door middel van concessies oorlog konden voorkomen. Dit noemen we appeasementpolitiek. Dit beleid faalde in dit geval dus volkomen.

Appeasementpolitiek= Letterlijk ‘verzoeningspolitiek’: de buitenlandse politiek van Engeland en Frankrijk in de jaren dertig, die erop was gericht een oorlog met Duitsland te voorkomen door steeds toe te geven aan de wensen en eisen van Hitler.

Omdraaien