Studiebot antwoord

Vraag gesteld door: EsmeeJJJ - 1 jaar geleden

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: Rechtmatigheid hoorcollege



Systeem van rechtsbescherming

Kenmerken

Democratie

Legaliteitsbeginsel

Trias Politica

Onafhankelijke rechtspraak

Grondrechten

Valt onder het staatsrecht





Eerste aanleg

Hoger beroep

Cassatie

Privaatrecht









Strafrecht



















Bestuursrecht

Wet Mulder-zaken



Belastingzaken

Overige (hoofdregel)

Kantonrechter





Rechtbank



Rechtbank

Gerechtshof





Gerechtshof



Hoofdregel: AB raas van state



Sociale zaken/ ambtenaren recht





Bestuursrechtelijke Route

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Bezwaar:

Bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen



Administratief beroep:

Bij een ander bestuursorgaan (=uitzondering)

Beroep:

Bij de sector bestuursrecht van de rechtbank



Hoger Beroep:

Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS)

Centrale Raad van beroep (CRB)

College voor het beroeps- en bedrijfsleven (CCB









Rechtsbescherming gaat over je gelijk habben (of niet)

Wij hebben het hier steeds over rechtsbescherming tegen de overheid, waarbij gebruik maakt van haar bevoegdheden

Je hebt het als belanghebbende niet eens met het besluit van een bestuursorgaan

De algemene regels over deze procedures vind je in de Algemene Wet Bestuursrecht

Waar kijkt de bestuursrechter naar om te bepalen of een bestuursorgaan als dan niet rechtmatig heeft gehandeld?

Strijd met hogere wet- of regelgeving? (Specifiek)

Strijd met algemene rechtsbeginselen? (Algemeen)



Strijd met hogere wet- of regelgeving

Hirarchie van wetgeving

Gelede normstelling

'' Stapeltje met wetten op een bepaald beleidsterrein



Hirarchie van regelgeving

Soort regelgeving

Instantie

Naam

Verdrag

Regering + State-Generaal (ratificatie)

Verdrag

Grondwet

Regering + State-Generaal (Speciale procedure)

Grondwet

Wet in formele zin

Regering + State-Generaal (Formele wetgever

Wet

Algemene maatregel van bestuur (AMvB)

Regering

Besluit



Ministeriele regeling

Minister

Regeling/ voorschrift

Provinciale verordening

Provinciale Staten

Verordening

Gemeentelijke verordening

Gemeenteraad

Verordening



Waterschap verordening

Algemeen Bestuur Waterschap

Verordening



Geel= Bestuursorganen







Gelede normstelling= Stapeltje regels

Normen bevinden zich in verschillende 'geledingen, verschillende 'lagen van wetgeving

Verschilt per onderwerp/beleidsterrein: verschillende wetten (bijzonder bestuursrecht)

Procedures (Algemeen bestuursrecht) = Algemene wet bestuursrecht

Beleid en uitvoering moet in lijn zijn met alle hogere wet- en regelgeving op dat beleidsterrein.

Voorbeeld 1: Verblijfsvergunning

Vreemdelingenwet 2000

Vreemdelingenbesluit 2000

Vreemdelingencirculaire 2000

Verblijfsvergunning (=beschikking)

Voorbeeld 2: bijstandsuitkering

Participatiewet

Besluit participatiewet

Regeling participatiewet

Participatiewet Verordening gemeente X

(Beleidsregeling college van B&W)

Uitkering



Algemene beginselen van behoorlijk bestuur

Algemene rechtsbeginselen in het bestuursrecht die gelde voor ieder overheidshandelen

Behoorlijk bestuur: de overheid moet 'fatsoenlijk met burger omgaan

Sommige beginselen zijn gecodificeerd (staan in de wet opgeschreven), andere niet (ontwikkeld in jurisprudentie

Twee soorten

Formele beginselen zien op totstandkoming van een besluit

Materiele beginselen zien op de inhoud van een besluit











Formele Beginselen

Naam

Vindplaats

Toelichting

Formele zorgvuldigheidsbeginsel

Artikel 3:2 Awb

Het bestuursorgaan moet gedegen onderzoek doen om zich vergewissen van alle relevante feiten en omstandigheden

Fair-play beginsel

Art ikel 2:4 Awb

Het bestuursorgaan moet zonder vooringenomenheid beslissen (mag burger niet dwarszitten)

Formele rechtzekerheidsbeginsel

Artikel 3:40 Awb e.v.

Het moet door de burger duidelijk zijn wanneer het besluit in werking treedt

Motiveringsbeginsel

Artikel 3:46 en artikel 3:47 Awb

De motivering moet deugdelijk en (formeel en materieel) en kenbaar (formeel) zijn



Materiele beginselen

Naam

Vindplaats

Toelichting

Verbod van detournement de pouvoir

Artikel 3:2 Awb

Een bevoegdheid mag niet voor een ander doel worden gebruikt dan waarvoor de bevoegdheid is verkregen (machtsmisbruik is verboden)

Verbod van willekeur

Artikel 3:4 lid 1 Awb

Er moet een redelijke belangenafweging aan het besluit ten grondslag liggen (Marginale toetsing)

Evenredigheidbeginsel

Artikel 3:4 lid 2 Awb

Dit beginsel omvat zowel proportionaliteit als subsidiariteit

Materiele rechtszekerheidsbeginsel

Artikel 3:40 Awb e.v.

Rechten en plichten moet duidelijk omschreven zijn

Vertrouwensbeginsel

Niet in de wet

De burger mag afgaan op bepaalde toezeggingen

Gelijkheidsbeginsel

Niet in de wet

Gelijke gevallen moeten gelijk worden behandeld



Rechtmatigheid II

Algemene beginsel van behoorlijk bestuur

Functies:

Normen voor bestuurlijk handelen

Toetsingsgrond voor rechter

Bezwaar- beroepsgrond voor burger

Deze normen gelden altijd voor ieder overheidsbesluit, ongeacht wel beleidsterrein of welke bevoegdheid



Onderscheiden tussen formele en materiele beginselen van belang

Bij een geslaagd beroep op een materieel beginsel kan het besluit inhoudelijk geen standhouden

Bij een geslaagd beroep op een formeel beginsel





Brede Welvaart

Brede welvaart is een manier om te kijken hoe goed het gaat met de mensen en de samenleving het gaat niet alleen over geld maar ook over ander dingen zoals:

Gezondheid

Of mensen een goed baan en genoeg vrije tijd hebben

Hoe fijn mensen wonen

Hoe schoon lucht en water zijn

Of mensen zich veilig voelen

Hoe tevreden mensen zijn over hun leven

Brede welvaart denkt ook aan de toekomst en aan mensen in andere landen. Het doel is dat iedereen goed kan leven later en nu.



Dimensies

Bij duurzame ontwikkelingen wordt rekening gehouden met:

Voorziet in de behoefte van de huidige generatie (Hier en daar (Factor: Plaats): wordt hiermee globaal gedacht?)

Zonder het vermogen van toekomstige generatie aan te tasten om in hun eigen behoeften te voorzien. (Nu en later (Factor: Tijd): hoever in de toekomst kunt kijken?

Waarbij alle drie de P's in evenwicht zijn (Planet, Profit, People)



Dubbele geschiedenis van Brede Welvaart

Economisch

De betekenis en meting van welvaart zijn in de loop der eeuwen sterk veranderd. Van een focus op nationale rijkdom en productie naar breder begrip van individueel/collectief welzijn

Welvaartsmeting ontwikkelde zich van een politiek instrument voor oorlogsfinaciering en economische krachtmeting tot een complex systeem va nationale rekeningen en economische indicatoren

Recente ontwikkelingen, zoals de Human Development Index en de monitor Brede Welvaart, weerspiegelen een verschuiving naar een meer holistische benadering van welvaar, waarbij naast economische ook sociale en ecologische factoren worden meegewogen







Uitvoerbaarheid

Ex ante (voor), ex durante (tijdens) en ex post (na)

Implementatie, naleving, handhaving

Capaciteit van (uitvoerings)organisaties, doenvermogen doelgroepen

Relatie tussen beleid en uitvoering

Vragen over uitvoerbaarheid

Is het voor de uitvoerders helder wat er moet gebeuren?

Is de uitvoeringsorganisatie gepositioneerd?

Hebben uitvoerders voldoende tijd, capaciteit en middelen?

Kunne n burgers de regels naleven? (Blok 1.4)

Zijn de regels handhaafbaar?

Is het draagvlak onder de uitvoerders?



7s Model





3 vormen van uitvoering van beleid



Zelf uitvoeren

Uitbesteden: inkopen, aanbesteden, subsidiren

Samendoen: hybride uitvoering





Je moet kijken naar

Staff: Medewerkers, werving, selectie, opleiding, beoordeling, beloning en loopbaanontwikkeling

HumanResourcesManagement

Binden, boeien en behouden

Instroom, doorstroom, uitstroom

In dienst nemen, inhuren

Beoordelen en ontwikkelen



Skills:

Sleutelvaardigheden: PDCA (plan, do, check, act) Lerende organisatie

Benoem: Wat wil je meten? Kritische succesfactor (KSF) (Thema)

Hoe je wilt meten: Presentatie- indicator (PI) (Getal, cijfer, percentage)



Presentaties in een balanced scorecard (BSC)

Het klanten perspectief: Hoe de klant de organisatie ziet; kwaliteit van het product, service, prijs, imago

Het processenperspectief: effectiviteit en efficintie van interne processen

Het innovatieperspectief: informatie over het innoverend en lerend vermogen van de organisatie

Het financile perspectief: Financieel resultaat; rendement, groei, cashflow, kosten



Doelmatigheid en doeltreffendheid



Krijg je waar voor je geld?

Marktsector:

Het marktmechanisme zorgt ervoor dat een te duur of slecht product van de markt verdwijnt.

Automatisch evaluatiemechanisme door trits beslissen - betalen genieten.



Bij overheid:

Bij budgetmechanisme kan dure en slechte productie blijven bestaan. Relatie tussen beslissen betalen genieten wordt doorbroken

Geen automatische evaluatie. Dus is evaluatie noodzakelijk?:

Werkt de overheid efficint? (Doelmatigheid van prestaties)

Werkt de overheid effectief

Werkt de overheid wel kosteneffectief?



Productieproces:

Middelen -> (activiteiten) -> prestaties -> effecten



Middelen of input

Geld of personeel, materiaal, ingehuurde diensten (inputs) die nodig zijn om prestaties/effecten te realiseren

Middelen bij voorkeur geld

Activiteiten

Uitvoering van beleid, het omzetten van middelen in presentaties/effecten

Prestaties/productie/output

De resultaten van de activiteiten/werkprocessen binnen de organisatie

Sluit aan bij instrumenten van beleid

Wordt gemeten in aantallen

Bijv. Aantal uren politiesurveillace

Effecten of outcome

De gevolgen van het beleid die merkbaar zijn in de maatschappij.

Sluiten aan bij beleidsdoelen.

Bijv. Aantal aangifte zakkenrollen, beter zou zijn daling gerolde zakken

(Snappen voor de kennistoets)





Zuinigheid/ Economy

Definitie wisselt

Hier: relatie tussen middel en activiteit

Het beleid is zuinig al je met zo weinig mogelijk inzet en middelen zo veel mogelijk activiteiten uitvoert



Doelmatigheid van de prestaties

Relatie tussen middelen en prestaties. Je wil met zo weinig mogelijk middelen zoveel mogelijk doen/presteren

Zo efficint mogelijk werken

Ook: lage kosten per eenheid product

Doeltreffendheid

Relatie tussen prestaties en effecten. Je wilt zo weinig mogelijk prestaties zo veel mogelijk effecten bereiken

Dus leidt de inzet van instrumenten ook tot effecten?

Zo effectief mogelijk werken

Doelmatigheid en de effecten

Relatie tussen middelen en effecten. Je wilt zo weinig mogelijk middelen zoveel mogelijk effect bereiken

Zo kosten efficint mogelijk werken

Ook: kosten per eenheid effect





Normen nodig

Norm uit verleden van eigen organisatieonderdeel (tijdsreeks)

Norm op basis vergelijken met op andere organisaties (cross section analyse)

Norm op basis van vergelijken met andere onderdeel van de eigen organisatie

Norm bepaald door organisatie zelf (ook politieke norm)

Belangrijk: vooraf indicatoren (middel, prestatie, effect) Nodig!





Behoorlijk beleid



Behoorlijkheid

De term behoorlijkheid verwijst naar een goed en zorgvuldig contact tussen overheid en burgers. Denk aan:

Dienstbaarheid aan de behoeften en belangen van burgers.

Rechtvaardige behandeling van burgers in de uitvoering.

Zorgvuldig en respectvol contact met burgers.

Ruimte voor maatwerk in de uitvoering.



Behoorlijkheid als handelen

Focus:

Ethisch gedrag, integriteit, transparantie en verantwoordelijkheid in het handelen van ambtenaren en bestuurders.

Kernelementen:

Handelen met integriteit en vermijden van belangenconflicten.

Transparante besluitvormingsprocessen.

Verantwoording afleggen over acties en beslissingen. - Burgers en stakeholders eerlijk en respectvol behandelen.

Onpartijdigheid Kernelementen Behoorlijkheid als kwaliteit van beleid

Focus:

De ethische rechtvaardiging, eerlijkheid, redelijkheid en zorgvuldige afweging van alle belangen in beleid.

Kernelementen:

Inhoudelijke rechtvaardiging van beleid.

Rekening houden met de belangen van alle betrokken partijen (stakeholders).

Proportionaliteit: de beleidsmaatregelen moeten in redelijke verhouding staan tot de nagestreefde doelen.

Zorgvuldige afweging van gevolgen en neveneffecten.

Duidelijkheid en begrijpelijkheid van het beleid voor burgers.

BLK: introductie I

Waarom maakt de overheid beleid?

Beleid is het antwoord van de overheid op een maatschappelijk probleem

Een probleem is het verschil tussen de huidige situatie en gewenste situatie

Uit welke onderdelen bestaat beleid?

Doeleinden

Wensen die men besloten heeft te verwezenlijken

Middelen

Ook wel instrumenten benoemd. Alles wat men kan gebruiken om het bereiken van het doel te bevorderen

Tijdskeuzes

Tijdstip, periode, tijdvolgorde



BLK: introductie II

Gemeenteraad

Belangrijke taken:

Gemeenteraad stelt grote lijnen vast voor het beleid van de gemeente

De gemeenteraad controleert of het college van B&W zijn bestuurstaken goed uitvoert (past het beleid van het college bij de lijnen die de raad heeft uitgezet)

Raadsleden moeten inwoners van de gemeente vertegenwoordigen

Kaderstellend

Instemmen van beleid

Moties

Amendement

Budget

Initiatiefrecht

Controlerend

Mondelinge vragen

Schriftelijke vragen

Interpellatiedebat

Raadsenqute



College van B&W

Vormt het bestuur van de gemeente. Het college van B&W heeft bestuurlijke en uitvoerende taken.

Burgemeester:

Wordt benoemd door de kroon voor een termijn van 6 jaar

Voorzitter gemeenteraad en het college

Verantwoordelijk voor handhaving van openbare orde

Wethouders:

Lid dagelijks bestuur van een gemeente

Iedere wethouder eigen beleidsterrein

Het bepalen van het beleid gebeurt echter in het college van B&W

Ambtelijke organisatie:

Ambtenaren hebben tot taak besluiten voor te bereiden en uit te voeren

Ambtenaren maken dus beleid, voeren beleid uit, evalueren beleid...

De gemeentesecretaris heeft leiding over alle ambtenaren en vormt de schakel tussen college van B&W en de ambtenaren

De rekenkamer:

De gemeenteraad is verplicht om een gemeente rekenkamer of rekenkamerfunctie in te stellen

De rekenkamer moet controleren of de gemeente haar beleid doelmatig, doeltreffend en rechtmatig heeft uitgevoerd

De rekenkamer helpt daarmee de gemeenteraad om de controlerende functie uit te voeren

Inkomsten

60% inkomsten van het RIJK
Naast inkomsten uit Den Haag krijgt de gemeente geld via eigen inwoners:

Gemeentebelastingen bijv. Hondenbelasting, parkeerbelasting, ...

Heffingen zoals rioolheffing

Tarieven, bijv. voor het openbaar zwembad

Leges, bijv. voor het afgeven van vergunningen en paspoorten



Begrotingen en jaarrekeningen

Elk jaar gepresenteerde door het college van B&W (programmabegroting)

Veel meer wensen dan inkomsten, dus moeten er altijd keuzes worden gemaakt

Debat over begroting is dus een belangrijke gebeurtenis!

2 momenten:

In het voorjaar, hoofdlijnen besproken

In het najaar wordt de begroting vastgesteld



Inhoud van Beleid

Doeleinden

Wensen die men besloten heeft te verwezenlijken

Middelen

Ook wel instrumenten genoemd. Alles wat men kan gebruiken om het bereiken van het doel te bevorderen

Tijdkeuze

Tijdstip, periode



Beleidsdoelen

Onrealistische hoge doelen

Waarom zou je een onrealistisch hoog doel stellen, als je eigenlijk al weet dat het niet haalbaar is?

Urgentie creren

Aandacht vragen voor het probleem

(Extra) Steun en middel beschikbaar krijgen

VB: Nul verkeersdoden in Brabant



Onrealistische lage doelen

Waarom zou je een doel onrealistisch laag stellen?

Gegarandeerd succes

Kan politiek slim zijn: scoren met bepaalde doelen



Vage doelen

Waarom zou je een doel vaag formuleren?

Kan helpen om brede steun te krijgen, vooral al er een conflicterende belangen zijn tussen stakeholders

Opties openhouden

Beleid niet dicht timmeren, maar ruimte geven aan uitvoerders en professionals



Strijdige doelen

Waarom zou je strijdige doelen stellen?

Politiek compromis in geval van belangenstrijd

Realiteit van complexe beleidsvraagstukken

Verschillende type doelen:

Interne versus externe doeleinden

Eenmalig versus permanente doeleinden

Concrete versus abstracte doeleinden

Doeleinden met een hoge prioriteit en met een lage prioriteit



Typen beleidsinstrumenten

Beleidsinstrumenten zijn vaak gericht op het benvloeden van gedrag

Grofweg kan een onderscheid gemaakt worden in: juridische, economische, communicatieve en fysieke instrumenten

Waarbij per categorie weer een onderscheid gemaakt worden

Beleidsinstrumenten II

Effectiviteit van een beleidsinstrument is hoger naarmate de bijdrage aan het bereiken van de doelstelling hoger is

De werking wordt bepaald door specifieke factoren in de gedragskeuzes van de doelgroep en de vormgeving van het instrument

Veel beleid gaat uit van rationeel besluitvormingsproces bij mensen





BLK: Goed Beleid?

Beleidsinstrumenten

Om je doelstellingen te bereiken kun je verschillende beleidsinstrumenten inzetten.

Formeel gedefinieerd: onder een beleidsinstrument verstaan wij alles wat een actor gebruikt of kan gebruiken om het bereiken van een of meer doeleinden bevorderen

Grofweg kun een onderscheid gemaakt worden in juridische, economische, communicatieve en fysieke instrumenten



Juridisch

Wet- en regelgeving, beleidsregels, convenanten, vergunningen, strafrechtelijke sancties, et cetera

Economisch

Financile prikkels, subsidie, belastingen, et cetera

Fysiek

Tolweg, verkeerbord, hindernis, et cetera

Communicatief

Voorlichting, omgevingsprikkels, bestuurlijk overleg, et cetera





Doelmatigheid

Wat kost het uitvoeren van je beleidsinstrumenten in relatie tot wat het gaat leveren?

Doeltreffendheid

Hoe en in welke mate verwacht je dat instrumenten bijdragen aan het bereiken van je doelen

Rechtmatigheid

Voldoet het beleid aan geldende juridische normen en kaders

Uitvoerbaarheid

Zijn de wetten, regelingen, instrumenten in het beleid werkbaar voor ieder die ermee te maken krijgt. Voor de burgers en de bedrijven die zich aan de regels moeten houden. En voor de organisatie (binnen of buiten de overheid) die de regels moeten uitvoeren en handhaven

Brede Welvaart

Wat zijn gevolgen van het beleid voor economie. Mens en natuur? Nu en later? Hier en daar?

Doelmatig en doeltreffend

Doelmatig(efficintie) verwijst naar de verhouding tussen ingezette middelen (zoals geld, tijd en personeel) en de behaalde resultaten. Een beleid of maatregel is doelmatig als het met zo min mogelijk middelen een bepaald doel bereikt.

Doeltreffend (effectiviteit) gaat over de mate waarin een beleid of maatregel het beoogde doel daadwerkelijk realiseert. Een maatregel is doeltreffend als het gewenste effect wordt bereikt, ongeacht hoeveel middelen daarvoor nodig zijn.

Kort samengevat: doelmatigheid is efficint werken, terwijl doeltreffendheid draait om het behalen van de gewenste resultaten.

BE: Introductie

Wat is beleidsevaluatie?

Beleidsevaluatie is het met behulp van gegevens en onderzoek op basis van waarden, normen en criteria systematisch beoordelen van beleid, beleidsuitvoering en beleidsresultaten

Beleidsevaluatie in normatief

Beleidsevaluatie is systematisch

Beleidsevaluatie maakt gebruik van gegevens, informatie en kennis

Beleidsevaluatie hanteert waarden, normen en criteria

Functie van beleid:

Informatie verzamelen

Beleid beoordelen

Leren

Verantwoording afleggen

Het gaat er uiteindelijk om ervoor te zorgen dat beleidsmaatregelen werken.

Waarom is beleidsevaluatie complex

Beleid zelf is vaak complex en meervoudig:

Samenhangende meervoudige maatregelen, vaak met raakvlakken op meerdere beleidsterreinen, die













BE: IBD (informele beleidsdoorlichting)

De methode informele beleidsdoorlichting is een flexibele en snelle evaluatieaanpak om beleid te beoordelen zonder formele eisen. Het gebruikt bestaande informatie, interviews en expertanalyses om bruikbare inzichten te verkrijgen. Het doel is om beleid efficint bij te sturen en beleidsmakers te laten leren van de resultaten.

Ontstaan van de informele beleidsdoorlichting begint bij de formele beleidsdoorlichting

Formele beleidsdoorlichting

Verplicht om op rijksniveau beleid eens in de 7 jaar te evalueren

Komt voort uit de VBTB: Van Beleidsbegroting tot Beleidsverantwoording

Prinsjesdag en Woensdag gehaktdag

Doel = Verantwoorden

Op basis van synthese onderzoek

Vaste set 10/15 vragen









Informele beleidsdoorlichting

Is afgeleid van de formele, maar is qua aard en opzet heel anders.

Gebaseerde op verwachtingen en ervaringen van alle direct betrokkenen

5 bloedgroepen (5 typen stakeholders, informatie bemachtigen)

Vaste set aan kernvragen

Gericht op 'klein (afgebakend) beleid (Niet voor de rijksoverheid)

Door middel van deskresearch, interviews, enqutes

IBD in essentie

Bloedgroepen

Vorm

(A) probleem analyse

(B) rol overheid

(C) Gevoerde beleid en ingezette middelen

(D) effecten van het gevoerde beleid

Beleidsmakers& bestuurders

X

X

x

x

Street level professional

x

x

X

X

Onderzoekers, adviseurs

x

x

x

x

Betrokken probleemlijders

(x)



x

X

Betrokken probleemmakers

(x)



x

X

X= Grote betrokkenheid/ veel ervaring

x= Minder grote betrokkenheid en ervaring

(x)= Weinig betrokkenheid/ ervaring



Hoe ga je te werk?

Stap 1: Analyse van de inhoud van beleid

Stap 2: Bepalen wie er onder de bloedgroepen vallen

Stap 3: Bepalen informatiebehoefte -> Welke informatie wil je bij welke bloedgroep ophalen?

Stap 4: bepalen informatieverzamelingsmethode -> Hoe ga je die informatie bij iedere bloedgroep ophalen (Interviews, enqutes, ...)

Stap 5: Informatie verzamelen

Stap 6: Analyseren van opgehaalde informatie

Stap 7: conclusies en reportages

Kenmerken van de IBD

De IBD is vrijwillig

IBD gaat over klein afgebakend beleid

Het doel van de IBD is meer gericht op leren/ verbeteren, minder op verantwoorden.



Wanneer is de IBD geschikt?

Klein, afgebakend concreet beleid

Belangrijk dat allen bloedgroepen over hetzelfde beleid praten/ op hetzelfde schaalniveau uitspraken doen

Wanneer vooral kwalitatieve informatie gewenst is



Zwakker punten van de IBD

Een geclaimd succes is zeker geen aangetoond succes

Metingen zijn sterker dan meningen -> IBD vraagt soms objectivering, door bijv. informatie van de bloedgroepen aan te vullen met cijfermatige analyses of vergelijken met andere casussen

Sterke punten IBD

IBD is eenvoudig, relatief makkelijk en snel uit te voeren. Levert relevante informatie vanuit verschillende invalshoeken

BE: Quasi experimentele methode

De (quasi) experimentele methode

Het gaat erom de causale relatie tussen oorzaak (beleid) en gevolg (effect) vast te stellen en de invloed van andere factoren uit te sluiten of ervoor te corrigeren

VB: uit een populatie werkzoekende jongeren worden door loting (dus willekeurig) twee identieke groepen gevormd. Een groep neem deel aan een training, de andere niet. De groep met training is de experimentele groep, de groep zonder training is de controle groep. Na verloop van tijd worden de uitkomsten in kaart gebracht

Het is echter niet altijd mogelijk om een echt experiment op te zetten met twee identieke groepen. In die gevallen moet een keuze gemaakt worden voor een quasi experimentele opzet:

Een ontwerp gebaseerd op alleen een voor- en een nameting van alleen de experimentele groep

Een ontwerp gebaseerd op een voor- en een nameting, maar zonder willekeurige toewijzing

Een ontwerp gebaseerd op alleen een nameting, eveneens zonder willekeurige toewijzing



Quasi-experimenteel

Experimenteel

Meet het verschil voor en na in een experimentele groep (met interventie) en een controlegroep. De controle groep is niet gegarandeerd gelijk aan de experimentele groep: er heeft geen willekeurige toewijzing van deelnemers aan beide groepen plaatsgevonden

Meet het verschil voor en na in

een experimentele groep (met

interventie) en een

controlegroep die gelijk is aan

de experimentele groep: er

heeft wel een willekeurige

toewijzing van deelnemers aan

beide groepen plaatsgevonden



Wat zijn voor- en nadelen van deze methode?

Voordelen

Hogere betrouwbaarheid

Betere controle op de effecten van de interventie

Nadelen

Er wordt geen randomisatie gebruikt

Dus causaal verband tussen een interventie en een uitkomst te concluderen is beperkt



BE: MKBA

Kenmerken MKBA

Centrale vraag: is het beleid rendabel bij een afweging tussen kosten en baten.

Maatschappelijk (of sociaaleconomisch) of bedrijfseconomisch.

Monetaire methode: kosten en effecten altijd in geld uitgedrukt!

Toetsing op rentabiliteit gemeten over lange periode (Levensduur)

Met name ex ante maar ook ex post

Ex ante: vaak meerdere scenarios of varianten

Voor BSK is de MKBA relevant!!

Verplicht toegepast bij grootschalige infrastructurele projecten!

Bv: infra, gebiedsontwikkeling, duurzaam, sociaal domein

Doel: Niet zelf uitvoeren maar gesprekspartner kunnen zijn en nadenken over : wat kost het beleid en wat levert het op voor de maatschappij!!



Werking en knelpunten

Stappen MKBA

Inventariseer en rubriceer alle kosten en alle baten zo volledig mogelijk

Maak ramingen voor kosten en batenposten

Beoordeel op rentabiliteit

Daarbij zijn negatieve baten ook baten!

Knelpunten MKBA

Baten lastig te kwalificeren (kosten in mindere mate)

Waarderingstechnieken of ramingsmodellen nodig

Schaduwmethode

P.M. posten

Kwantificeerbaarheid is voorwaarde voor KBA

Kosten: eigenlijk opportunity costs of alternatieve kosten

Praktijk: Vaak vergelijken met nul alternatief (= niets doen)

Waardering tegen:

Marktprijs + consumentensurplus i.p.v. alleen marktprijs

Voorbeeld parkeerbeleid: Parkeren in parkeergarage

Kosten en baten gedurende lange periode moeten vergelijkbaar worden. Dus bijdragen terugrekenen naar basisjaar (Disconteren, bepalen contante waarde)

Formule: S/(1+r)t

r= disconteringsvoet (Rekenrente)

S= het toekomstig te betalen of ontvangen bedrag

t= Tijd

Financieringskosten (garanties of borgstellingen)

VB meerkeuzevraag:

Bij nieuw beleid wordt een baat pas over 8 jaar verwacht. De geraamde waarde van de baat is 150.000. De (reken-) rente bedraagt 4%.

Voor welk bedrag wordt deze baat opgenomen in de MKBA?

109.604

110.254

150.000

205.285

Antwoord a.

= 150.000/ (1,04)^8

= 150.000/ 1,3685690504

= 109.604



Sunk Costs

Al gemaakte kosten spelen geen rol bij nieuw besluit.

VB: tussenevaluatie goederenlijn naar Duitsland

Gemaakte kosten: rangeerterrein al aangelegd 5 mrd. Nog te maken kosten: 10 mrd.

Opbrengst: 12 mrd. Doorgaan?

Nu stoppen leidt tot 5 mrd. Verlies. Bij doorgaan verdien je nog 2 mrd. Terug en is verlies 3 mrd.



Toets op rentabiliteit

Twee mogelijke criteria:

Baten kostenverhouding: baten/kosten 1 rendabel

B/K = 1,1/1,05= 1,048 1. Groter dan 1 dus rendabel

Intern rendement disconteringsvoet rendabel

Intern rendement= B-K / K * 100%= (1,1 1,05) * 100%= 4,8%

Disconteringsvoet = 4% dus rendabel

Wees voorzichtig met harde conclusies

Er zijn onzekerheden zowel in berekening als inde ontwikkeling van kosten en baten in de tijd

Bij PM posten: vaak is bekend of:

Positief of negatief effect

Groot of klein effect

Ook bij een positieve rendabiliteit kunnen er groepen winnaars en verliezers zijn.

Politieke besluitvorming is breder dan MKBA politiek beslist



Sterke punten methode

Maakt met cijfers duidelijk of beleid rendabel is en dus meet oplevert dan het kost.

Duidelijk criterium

Is (ex ante) bruikbaar om beleidsopties te vergelijken en te bepalen welke beleidsoptie de beste is.

Brengt alle kosten en effecten (incl. neveneffecten) in beeld en geeft aan wat de waarde van die effecten is in euros

Overzichtelijk via balans

Is transparant en controleerbaar

Zwakke punten methode

Alles, dus ook effecten moeten in geld worden uitgedrukt worden. Dat is lastig!

Cijfers zijn altijd met onzekerheid omgeven. Zeker bij ex ante beleid en het gaat om cijfers in de toekomst

Tijdrovende en dure evaluatie en daarmee niet geschikt voor klein beleid

Het is duidelijk of beleid rendabel is voor de maatschappij als geheel. Er is geen aandacht voor verdelingseffecten/winnaars & verliezers (bv Schiphol) . De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 30.

Antwoord rapporteren