Studiebot antwoord

Vraag gesteld door: thijsenzerink - 1 jaar geleden

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: Voorbereiding college 3 Popper
- Waarom bedrijven onderzoekers zoals Adler volgens Popper geen wetenschap?
Popper onderscheidt echte wetenschap van pseudo-wetenschap door middel van het
principe van falsieerbaarheid. Wetenschappelijke theorien moeten, volgens Popper,
falsieerbaar zijn, wat betekent dat ze onderworpen moeten kunnen worden aan
empirische tests die de theorie kunnen weerleggen.
Theorien van onderzoekers zoals Alfred Adler, die de theorie van het individualisme en
psychologie ontwikkelde, worden volgens Popper niet als wetenschap beschouwd
omdat ze niet falsieerbaar zijn. Popper bekritiseert Adler (en ook Sigmund Freud)
omdat hun theorien te exibel zijn: ze kunnen elke mogelijke uitkomst verklaren en
passen zich aan elke waarneming aan zonder ooit echt weerlegd te worden. Dit maakt
deze theorien volgens Popper immuniseren tegen kritiek en dus niet
wetenschappelijk. Voor Popper is een theorie pas wetenschappelijk als deze precieze
voorspellingen doet die door empirische waarnemingen kunnen worden weerlegd.
Omdat Adler's theorien elke mogelijke menselijke gedraging kunnen "verklaren"
zonder de mogelijkheid van weerlegging, zijn ze volgens Popper geen echte
wetenschap.
- Wat is er volgens Popper mis met Humes begrip van inductieve kennis?
David Hume stelde dat inductiehet aeiden van algemene wetten of principes uit
specieke observatiesnooit met zekerheid kan leiden tot kennis. Volgens Hume kan
inductie ons geen zekerheid bieden, omdat er altijd een mogelijkheid bestaat dat
toekomstige observaties in tegenspraak zullen zijn met de afgeleide wetten. Dit leidde
tot Hume's probleem van inductie: het logisch onhoudbare van het rechtvaardigen van
inductieve generalisaties op basis van observaties.
Popper is het eens met Hume dat inductie problematisch is, maar hij gaat een stap
verder door te beweren dat wetenschappelijke kennis niet gebaseerd is op inductie.
Volgens Popper is het misverstand in Hume's benadering dat Hume veronderstelt dat
wetenschap inductief werkt. Popper stelt daarentegen dat wetenschap voortkomt uit
gissingen of hypothesen (conjectures), die vervolgens onderworpen worden aan
strenge tests en pogingen tot weerlegging (refutations). Wetenschappelijke vooruitgang
wordt dus niet bereikt door inductieve generalisaties, maar door het proces van
hypothesevorming en het proberen te falsiren van deze hypothesen.
In plaats van te zoeken naar bevestiging, zouden wetenschappers volgens Popper
actief moeten proberen hun theorien te weerleggen. Alleen theorien die herhaaldelijk
8
pogingen tot falsicatie doorstaan, worden tijdelijk geaccepteerd als nuttig of geldig.
Maar ze blijven altijd voorlopig, omdat toekomstige tests ze alsnog kunnen falsiren.
Popper verwerpt dus de inductieve methode en stelt in plaats daarvan de
hypothetisch-deductieve methode voor als het kenmerk van echte wetenschap.
David Hume stelde dat inductiehet aeiden van algemene wetten of principes uit
specieke observatiesnooit met zekerheid kan leiden tot kennis. Volgens Hume kan
inductie ons geen zekerheid bieden, omdat er altijd een mogelijkheid bestaat dat
toekomstige observaties in tegenspraak zullen zijn met de afgeleide wetten. Dit leidde
tot Hume's probleem van inductie: het logisch onhoudbare van het rechtvaardigen van
inductieve generalisaties op basis van observaties.
Popper is het eens met Hume dat inductie problematisch is, maar hij gaat een stap
verder door te beweren dat wetenschappelijke kennis niet gebaseerd is op inductie.
Volgens Popper is het misverstand in Hume's benadering dat Hume veronderstelt dat
wetenschap inductief werkt. Popper stelt daarentegen dat wetenschap voortkomt uit
gissingen of hypothesen (conjectures), die vervolgens onderworpen worden aan
strenge tests en pogingen tot weerlegging (refutations).
Hier komt het verschil tussen dogmatisch denken en critical thinking duidelijk naar
voren. Dogmatisch denken zou inhouden dat een wetenschapper vasthoudt aan
inductieve generalisaties of bestaande theorien zonder ze kritisch te evalueren of te
toetsen. In een dogmatisch kader zou men blijven geloven in de juistheid van een
theorie, zelfs als er tegenstrijdig bewijs opduikt. Dit staat in contrast met *critical
thinking*, dat juist vereist dat overtuigingen voortdurend in twijfel worden getrokken,
gevalueerd en getest op basis van nieuwe informatie en logische consistentie.
Popper pleit voor een benadering van wetenschap die sterk geworteld is in critical
thinking. In plaats van te zoeken naar bevestiging, zouden wetenschappers actief
moeten proberen hun theorien te weerleggen. Dit proces van falsicatie zorgt ervoor
dat alleen theorien die herhaaldelijk pogingen tot weerlegging doorstaan, voorlopig
worden geaccepteerd. Maar zelfs deze theorien blijven voorlopig, omdat toekomstige
tests ze alsnog kunnen falsiren. Wetenschappelijke vooruitgang wordt dus niet
bereikt door dogmatisch vasthouden aan inductieve generalisaties, maar door een
kritische, open en voorlopige houding ten opzichte van kennis.
- Samenvatting
Wetenschap draait om gissingen en testen
- Volgens Karl Popper begint wetenschap met het maken van een gok, ook wel een
"conjecture" genoemd. Dit is een idee of een theorie over hoe iets werkt in de
wereld.
- **Voorbeeld**: Stel dat een wetenschapper de theorie bedenkt dat "alle zwanen wit
zijn." Dit is een gok die de wetenschapper doet op basis van zijn of haar observaties
van zwanen.
Het belang van proberen te weerleggen (falsicatie)
- Popper zegt dat wetenschappers niet moeten proberen om hun gok of theorie te
bewijzen, maar juist moeten proberen om deze fout te bewijzen, dit noemen we
"falsicatie". Als ze geen fout kunnen vinden, blijft de theorie voorlopig overeind.
- De wetenschapper gaat op zoek naar een zwarte zwaan. Als hij of zij een zwarte
zwaan vindt, is de theorie "alle zwanen zijn wit" weerlegd en moet de
wetenschapper op zoek naar een betere theorie die alle zwanen beschrijft.
Goede theorien zijn toetsbaar
- Volgens Popper is een goede wetenschappelijke theorie een theorie die je kunt
testen en waarvan je kunt proberen aan te tonen dat ze fout is. Als een theorie alles
kan verklaren en nooit fout kan zijn, dan is het volgens Popper geen
wetenschappelijke theorie.
- Als iemand zou zeggen: "Zwanen zijn wit, behalve als ze in een bepaald gebied
leven waar ze zwart kunnen zijn," dan is deze theorie te vaag. Deze theorie probeert
alle mogelijke uitkomsten te verklaren zonder echt getest te kunnen worden. Dit
maakt het moeilijk om deze theorie te weerleggen en daarom is het geen goede
wetenschappelijke theorie.
Voorbeelden van slechte theorien
9
- Popper bekritiseert theorien zoals die van Sigmund Freud en Alfred Adler. Hij zegt
dat deze theorien alles kunnen verklaren en dat ze geen duidelijke voorspellingen
doen die fout kunnen blijken te zijn. Dit maakt ze volgens hem onwetenschappelijk.
- Freuds theorie over onderdrukte verlangens kan volgens Popper elk gedrag van een
persoon verklaren. Of iemand nu angstig, boos, blij of verdrietig is, Freud zou altijd
een verklaring kunnen geven die past binnen zijn theorie. Dit maakt het onmogelijk
om de theorie te testen en te weerleggen, waardoor het volgens Popper geen goede
wetenschap is.
Wetenschap is altijd voorlopig
- Popper benadrukt dat wetenschappelijke kennis nooit absoluut zeker is. Zelfs als
een theorie veel testen doorstaat, betekent dit niet dat het voor altijd waar is. Er kan
altijd nieuw bewijs opduiken dat de theorie weerlegt.
- De theorie van Newton over zwaartekracht werd eeuwenlang als correct
beschouwd. Maar toen Einstein kwam met zijn theorie van algemene relativiteit, die
beter paste bij bepaalde waarnemingen, werd de theorie van Newton aangepast. Dit
laat zien dat zelfs goed gevestigde theorien kunnen veranderen wanneer nieuw
bewijs opduikt.
Kritisch denken is essentieel
- Popper vindt dat wetenschappers altijd kritisch moeten blijven nadenken over hun
ideen en niet dogmatisch (star) moeten vasthouden aan bestaande theorien. Ze
moeten openstaan voor kritiek en bereid zijn om hun theorien aan te passen of
zelfs los te laten als er nieuwe, overtuigende bewijzen opduiken.
- Stel je voor dat een onderzoeker een nieuwe theorie over klimaatverandering
ontwikkelt. In plaats van vast te houden aan deze theorie, moet de onderzoeker
actief proberen deze te testen en te zoeken naar bewijs dat de theorie zou kunnen
weerleggen. Dit zorgt ervoor dat de theorie voortdurend wordt uitgedaagd en alleen
blijft bestaan als ze de kritische tests doorstaat.
Kortom, in Popper's visie op wetenschap gaat het om het bedenken van ideen
(conjectures) en vervolgens proberen die ideen te weerleggen (refutations) door
middel van testen en kritisch denken. Als een theorie deze tests doorstaat, wordt ze
voorlopig geaccepteerd, maar altijd met het besef dat nieuwe informatie de theorie in
de toekomst alsnog kan weerleggen. Wetenschap is dus een dynamisch proces waarin
kennis voortdurend wordt bijgesteld en verbeterd.
College 3: Karl Popper
- Recapitulatie
3 (bestuurs)wetenschapslososche vragen
Platos rationalistische antwoord en bedenkingen daarbij
- Plato = rationalist
Blik op Rationalistische en Empirische Epistemologien
- Zelfde vragen opnieuw stellen
Twee soorten antwoorden
- Rationalistisch (descartes)
- Empiristisch (humes)
- Popper achtergrond
20ste eeuw meegemaakt
- Wenen, toen centrum van de wereld. De plek waar het gebeurde.
Kunst, wetenschap, psychologie etc.
- Hier zat hij op de universiteit bij mensen van naam en faam.
- Joods, moest vluchten. Naar nieuw Zeeland -> Engeland -> VS. Pas in Engeland
werd hij bekend in de jaren 50 en 60 in anglesaksische wereld.
- Tekst uit 53. Al bekend, en legt hier zijn theorie zelf uit.
- Popper en zijn demarcatieprobleem (leesvraag 1)
10
Adler, Marx, freud, einstein
Wat onderscheidt volgens popper de wetenschap van pseudowetenschap?
- Mensen die dogmatisch vasthouden aan hun theorien (pseudo)
- Je hebt mensen die kritisch zijn op hun eigen theorien en deze wil weerleggen.
De vraag is wat is waarheid?, maar popper kiest een andere vraag. Hij lost een oud
probleem op, door de vraag te veranderen.
- Vraagt niet, wat is waarheid, maar wat is wetenschap? Wat is echte wetenschap?
Deze vraag is veel beter te beantwoorden.
Wanneer is te spreken van wetenschap? (p. 47-48)
- Theorien centraal,
Wat bevat een theorie? Een verwachting van de werkelijkheid met een causale
relatie. X -> Y.
Theorie is
- Taal (iets wat je kan formuleren, iets over de werkelijkheid)
- Verwachting van de werkelijkheid
- Causale relatie in de werkelijkheid
- Een goede theorie verbiedt dat bepaalde zaken gebeuren. Dit houdt in dat theorien
weerlegbaar of falsieerbaar zijn.
Theorie sluit dingen uit.
- Hoe meer een theorie verbiedt hoe beter. (Empirische inhoud)
Kwetsbaarder -> meer falsicatiemogelijkheden.
Naarmate een theorie meer verbiedt heeft deze een grotere empirische inhoud.
- Een theorie toetsen, betekent hem proberen te weerleggen.
Je moet zoeken naar waar het niet voldoet. Kritisch kijken.
Proberen te kijken op plekken waar je theorie kwetsbaar is.
- Een serieuze mislukte poging om te weerleggen, geldt wel als bevestiging
(cobboratie).
Een vericatie bij het proberen te weerleggen van de theorie. Wil niet zeggen dat
de theorie waar is.
- Ad hoc aannames om theorie te redden, helpen wetenschappelijk karakter van
theorie om zeep.
Marx heeft voorspellingen gedaan over revoluties, maar die komen maar niet.
- Maar aanhangers passen de theorie aan, zodat deze niet meer te falsiren is.
Dus vanaf toen was het geen wetenschap meer.
- Voorbeelden Adler en Freud; zijn niet bezig met falsiceren, maar aan het tonen dat
hun theorien kloppen
Hun theorien zijn niet falsieerbaar. Deze theorien zijn te waar, want ze sluiten
niets uit. Ze verbieden niets.
- Einstein
Heel toetsbare theorien, en daardoor falsieerbaar.
Sluit goed aan bij poppers visie
Echte wetenschap is
- Kritisch -Een echte wetenschapper neemt zijn theorie niet zomaar voor waar, twijfelt.
- Niet dogmatisch -Je verheft iets tot geloofsartikel; geloven zonder enige twijfel.
Hoe test je een theorie?
- Formuleer een theorie met een algemeen verklaringsprincipe of -mechanisme
- Leid er deductief een singuliere bestaansuitspraak uit af
Een hypothese aeiden uit de theorie.
- In dit specieke geval
- Theorie (staal zet altijd uit bij hitte)
- Hypothese (dit stukje staal etc.)
- Geldt voor alles, dus ook voor dit.
- Expliciteer onder welke voorwaarden waarneming een falsicatie oplevert
Hoe je gaat meten
- Kijk en huiver
- Vel het oordeel over de theorie
Falsicatie
11
Cobboratie
Einstein en Eddingtons experiment
- Geen dramatisch onderscheidt tussen licht en massa.
Hieruit heeft hij hypotheses afgeleid, voorspellingen die volgens zijn theorie zouden moeten uitkomen.
Massa trekt licht aan, naar zich toe. Hierdoor kun je om het bochtje heen kijken.
Als de maan voor de zon zou staan, moet je de andere planeet/ ster even stil zien staan en dan naar de andere
kant van de maan/zon zou moeten springen.
- Dit is een precieze voorspelling die falsieerbaar is.
- Popper is fan van Einstein doordat hij zon goede falsieerbare, kwetsbare
hypotheses opstelt en deze als cobboratie ziet.
Volgens demarcatie-criterium (maatstaaf voor wetenschappelijk onderzoek)
- Is Marxisme wetenschappelijk -> nee, want dogmatisch
- Is rassentheorie wetenschappelijk?
Dat er verschillen tussen menselijke rassen zijn, verschillen in intelligentie etc.
Nee, niet falsieerbaar. Het rassenconcept is niet duidelijk, want waar zitten de
grenzen. Geen duidelijke grenzen, niet te toetsen.
- Zijn complottheorien wetenschappelijk?
Actor die verantwoordelijk is, die iets doet, wat slecht is voor ons, kan eigen zaken
verhullen. Hierdoor weten ze zeker dat het waar is, maar kunnen het niet bewijzen
want de actor kan het goed verbergen.
- Is statisch toetsen wetenschappelijk?
Statistisch toetsen
- Een reeks data (big data) toetsen
Altijd theorie -> als dit meer dan dat meer. Niet als dit dan dat. Minder
absolute uitspraken.
Hierdoor heb je meer gevallen nodig. Je moet hierdoor altijd meten met een
steekproef.
- Door hoe we uitspraken doen, moeten we altijd meerdere gevallen toetsen,
maar is het redelijk popper.
- Poppers kritiek op Hume (leesvraag 2)
Wat is er volgens popper mis met Humes analyse van inductieve kennis?
- Herhaling biedt geen zekerheid zegt Hume. Maar popper zegt, er is nog iets mis met
wat Hume zegt.
Hume gaat er vanuit dat je steeds hetzelfde ziet. Popper gaat er vanuit dat je al
bepaalde verwachtingen hebt, waardoor je bepaalde dingen ziet.
- Twee stappen
(A) voorbij Humes theorie van gewenning
- Popper volgt Hume in diens commentaar op inductieve zekerheid.
- Maar, er is iets wat Hume verkeerd gezien heeft.
Hume zegt dat wij tot theorien (relations of ideas) komen door gewenning.
Hier is popper het niet mee eens. Twee soorten argumenten; psychologisch
en logisch
- Psychologisch -> feitelijk; na een ervaring heb je al een verwachting, idee,
theorie
Hondje sigaret, wandelgewoonte, piano leren spelen.
- Logische; herhalingen vanuit een bepaald oogpunt
Voorbeeld; welke past niet in het rijtje? Zon, Zaklamp, Fakkel, Zandloper
- Je stopt zelf erin wat eruit komt, het kan Fakkel zijn, want begint als
enige met een F. Kan zandloper zijn want past niet bij licht. Je maakt
zelf de reeks, dus wanneer is iets een herhaling.
Of het een herhaling is, ligt aan waar we naar willen kijken. Wat we
kiezen te zien. Het ligt aan hoe wij actief de wereld bekijken en ervaren.
All observations are interpretations in the light of theories.
- Alle interpretaties op basis van je eigen theorien.
- Het zijn dus geen pure observaties, want er zit altijd iets van de
toeschouwer bij. Er zijn al keuzes gemaakt door de toeschouwer.
- Alle waarnemingen zijn meteen van buiten en binnen. Er komt
informatie binnen en ik maak daar iets van.
12
Point of view / verwachting/ theorie a priori aanwezig, maar niet voor de
waarneming waar / geldig.
- Bij Plato zijn de ideen er al, is ook een beetje bij popper zo. We
hebben al ideen over de wereld. Bij Plato zijn die ideen in je hoofd
waar, maar bij Popper niet. Het zijn verwachtingen die je moet toetsen
volgens Popper.
- Rationalistisch elementen popper (3)
Tot kennis komen door te redeneren. Logisch in je hoofd te voltrekken.
Een falsicatie is een logische redenering. Altijd is alles zo. Algemeen is
het zo -> mijn observatie is zo -> daarna hierover nadenken en kijken of
de theorie hieraan past.
Ons kennen hangt samen met ideen die we in ons hoofd hebben. We
hebben verwachtingen en ideen in ons hoofd.
Je komt tot een hypothese via een logische redenering vanuit een
theorie.
- Empiristische elementen popper
De singuliere hypothese is een waarneming. De hebt de werkelijkheid
nodig om je theorie te testen. Waarnemingen kunnen de (deductieve)
theorien falsiceren of cobboreren (?)(cobboratie).
- Welke methode om tot wetenschappelijke ontdekkingen te komen geeft
popper?
Op goede ideen komen is geen goede methode voor. Je oppert maar
een theorie. En die toets je en daarmee kun je kijken of het een goede
theorie is.
(B) Jumping to conclusions (dit moet je doen en daarna testen)
- Menselijke neiging regelmaat te zien.
Dit doet iedereen dagelijks, alleen de wetenschapper ziet dit systematisch.
En die test het.
- There is no method of scientic discovery
Geen verschil tussen wetenschappelijke methode en common sense.
- Creating the problem is half the solution ( p. 73)
- Heeft Popper het laatste woord?
Gevaar van onterechte afwijzing theorie. (Vals negatief)
- Wat als de aannames bij het aeiden van de hypothese, of bij het toetsen, iets fout
is.
- Is de theorie fout of de operationalisatie fout is.
- Als ik een falsicatie maak, ligt dat aan de theorie of de operationarisatie.
- Operationalisatie is afhankelijk van hoe de wetenschapper naar de wereld kijkt. Hier
zitten ook aannames in.
Hebben we nu wel een antwoord op vraag naar grondslag van zekere kennis?
- Hele bende foute, afgewezen theorien
- Een hele bende theorien, die weerlegd zouden kunnen worden.
- Is dat kennis, vooruitgang? Hoe weten we nu of die theorien waar zijn? Dat weten
we niet. Niet heel duidelijk.
Is Poppers richtlijn wel navolgbaar? Kunnen we wel als Einstein zijn?
- Kun je alles wel zo toetsen?
- Is de denitie van wetenschap van popper niet veel te smal? . De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.

Antwoord rapporteren